دستگاه های پخش کننده گرما

1-رادیاتورها و انواع آن

دستگاه های پخش کننده ی گرما وسایلی هستند که ازآنها برای جبران تلفات حرارتی ساختمان و گرم نگه داشتن محل مورد نظر استفاده می شود.در این دستگاه هاسیال گرم (آب گرم، آب داغ و یا بخار) جریان داشته،گرمای خود را از طریق سطح تبادل کننده حرارت،به محیط منتقل می کند.

رادیاتورها یکی از دستگاه های پخش کننده حرارت هستند که در انواع مختلفی از نظر جنس،اندازه و فرم به بازار مصرف عرضه می شوند.رادیاتورها ازنظر جنس،در انواع فولادی،آلومینیومی و چدنی ساخته می شوند.

1-1-رادیاتورهای فولادی و ساختمان آنها

رادیاتورهای فولادی از ورق های آهن به ضخامت (1/25 میلیمتر) درابعادو اندازه های مختلف،معمولاً به صورت پره ای ساخته می شوند.هر پره رادیاتور شامل دو صفحه پرسی شده است که بر روی هم قرار گرفته ،لبه آن ها به یکدیگر جوش مقاومتی داده می شود.با قرار گرفتن دو صفحه پرس شده بر روی هم،مسیرهایی برای عبور آب در حد فاصل دو صفحه ایجاد میگردد.پره های تولید شده ،در کارخانه به یکدیگر متصل می شوند تا رادیاتور با تعداد پره موردنظر تولید شود.کارخانه ها تعداد پره های  رادیاتورهای فولادی را برحسب سفارش بازار تولید می کنند.اندازه رادیاتورهای فولادی برحسب پهنای پره و ارتفاع محور تا محور کلکتورهای بالاوپایین آن بیان می شود.منظوراز رادیاتور(500*200*25)،رادیاتور(25) پره با پره هایی به پهنای(200 میلیمتر) و ارتفاع محور تا محورلوله های رفت و برگشت(500 میلیمتر)است.

2-انواع رادیاتورهای فولادی

رادیاتورهای فولادی از نظر ارتفاع و پهنا در اندازه های مختلفی ساخته شده،به بازار عرضه می شوند که هر کدام برحسب ابعاد و اندازه ی محل نصب رادیاتورها در داخل ساختمان، مورد استفاده قرار می گیرند.درشکل زیر چند نمونه از رادیاتورهای فولادی نشان داده شده است.سطح دو طرف فولادی یکسان است و پشت و رو ندارند.

Steel radiator

3-شیر رادیاتور

برای قطع جریان ویا کنترل مقدار جریان آب در رادیاتور،سر راه ورود آب گرم به رادیاتور،شیر مخصوصی به نام شیر رادیاتور نصب می گردد.شیر رادیاتور معمولاً دوبل رگلاژ است،به این معنی که داخل شیرنیزیک قسمت تنظیم شونده وجود دارد که به وسیله آن می توان مقطع عبور آب را تنظیم نمود.شیر رادیاتور در حقیقت یک نوع شیر بشقابی زاویه ای است. یک طرف این شیر حالت مهره ماسوره ای دارد که به رادیاتور متصل میگردد و طرف دیگر آن که از داخل به صورت دنده است به لوله ورود آب گرم وصل میشود. در شکل زیر یک شیر رادیاتور نشان داده شده است.

Tap the radiator

برای کنترل خودکار درجه حرارت محلی که در آن رادیاتور نصب شده است به جای استفاده از شیر دستی رادیاتور،می توان از شیر خودکار حرارتی رادیاتور(شیر ترموستاتیکی رادیاتور)استفاده کرد. این شیر دارای یک قطعه آکاردئونی فلزی شکل (فانوسه)است که با یک نوع گازپرشده است.دراثربالارفتن درجه ی حرارت محل، این گاز منبسط شده، مجرای عبور آب را تنگ می کند؛ در نتیجه مقدار دبی آب گرم ورودی به رادیاتور کاهش یافته،قدرت حرارتی رادیاتور و درجه حرارت هوای محل کم می شودو در اثر سرد شدن هوای محلی ،فشار گاز کمتر شده،قطعه آکاردئونی جمع می شود و مجرای عبور آب بازتر میگردد،در نتیجه مقدار دبی آب گرم ورودی به رادیاتوربیشتر شده،قدرت حرارتی رادیاتور و درجه ی حرارت هوای محل افزایش می یابد.

در شکل یک شیرترموستاتیکی و طریقه ی اتصال آن به رادیاتور نشان داده شده است.

Radiator thermostatic valve

در شیرترموستاتیکی شکل چون قسمت فانوسه برروی شیر قرار دارد و شیر نیز بر روی لوله ی رفت آبگرم و رادیاتور نصب شده است،هم گرمای حاصل ازهدایت و هم گرمای هوای خروجی از رادیاتور برآن اثر می کندو از هوای محل کم ترتاثیر می پذیرد؛برای رفع این اشکال و کنترل بهتر هوای محلی،می توان درجه تنظیم شیر راپایین تر انتخاب کرد.

4-زانو قفلی رادیاتور

بر روی لوله برگشت رادیاتور،زانوی مخصوصی به نام زانوقفلی نصب می گردد.یک طرف این زانو مانند شیررادیاتورحالت مهره ماسوره دارد که بر روی رادیاتورنصب می شودوطرف دیگرآن که از داخل به صورت دنده است بر روی لوله نصب میگردد.

ساختمان زانوقفلی مانند شیر است و به وسیله ی آن می توان مجرای عبور آب را بازوبسته نمود؛با این تفاوت که قسمت  عمل کننده آن که در زیر درپوش زانو قرارگرفته به طورمعمول،به وسیله آچارآلن باز و بسته می شود.

باید توجه داشت که هنگام جداسازی رادیاتور از شبکه لوله کشی هم شیر رادیاتور(لوله رفت)و هم زانو قفلی (لوله های برگشت)را باید بست وسپس اقدام به باز کردن مهره ماسوره ها و رادیاتور نمود.تا چند سال پیش،زانوهای رادیاتورفاقد قسمت شیرمانند داخلی بود به همین علت امکان جداسازی یک رادیاتور از شبکه،در حالی که بقیه رادیاتورها در حال کار بودند، وجود نداشت.

5-شیر هواگیری رادیاتور

برای تخلیه هوای داخل شبکه ی لوله کشی و رادیاتورها؛در زمان آب اندازی ونیز خارج نمودن حباب های هوایی (که در اثرگرم شدن آب در دیگ ازآن جدا شده؛همراه جریان آب گرم از طریق شبکه ی لوله کشی به داخل رادیاتور هدایت می شود)در بالای رادیاتور یک شیر مخصوص به نام (شیر هواگیری)نصب می کنند.شیرهای هواگیری رادیاتور در دو نوع دستی و خودکار به بازار عرضه میشوند.در شکل نوع دستی شیر هواگیری رادیاتور که رایج تر است همراه آچار آن نشان داده شده است.

Cooling valve

در ساختمان نوع خودکارشیرهای هواگیری؛ازشناوری متصل به یک سوزن استفاده شده است؛در صورت وجود هوا در محفظه شیر،شناور وسوزن متصل به آن پایین آمده،مجرای خروج هواباز می شود،با خارج شدن هوا و ورود آب به محفظه،شناور بالا آمده ،به وسیله سوزن،مجرا بسته می شود.استفاده از این شیرها به دلیل گرانی،اب بندی نشدن وچکه کردن آب ازآنها متداول نشده است.